یک زنگ خطر جدی؛ ۱۰ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال همدان دیابتی هستند

کارشناس مراقبت دیابت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه شیوع دیابت در جمعیت بالای ۲۵ سال استان حدود ۱۰ درصد برآورد می شود،گفت: در حال حاضر حدود ۶۰ هزار بیمار دیابتی زیر پوشش مراکز جامع سلامت همدان هستند که خدمات مراقبتی را به صورت ماهانه دریافت می‌کنند.

به گزارش "همدان نیوز"، امروزه دیابت تنها یک بیماری نیست، بلکه یک سبک زندگی است که نیاز به درک، حمایت و همدلی دارد، این بیماری تبدیل به بزرگترین اپیدمی‌های تاریخ بشر شده و از چربی شکمی گرفته تا ژنتیک، عوامل متعددی وجود دارند که می‌توانند ما را به سمت این بیماری سوق دهند.

با “اقدام زودهنگام” و اصلاح سبک زندگی، می‌توان از عوارض جبران‌ناپذیر این بیماری پیشگیری کرد.

به مناسبت هفته ملی دیابت ۱۷ تا ۲۳ آبان، مصاحبه ای با امید ساعتچی کارشناس مراقبت دیابت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان انجام دادیم تا تمام آنچه باید درباره انواع دیابت، علائم هشداردهنده و راهکارهای طلایی برای پیشگیری بدانید را بررسی می‌کنیم.

وضعیت شیوع بیماری دیابت در جهان چگونه است؟

دیابت در حال حاضر به یکی از بزرگترین اپیدمی‌های تاریخ تبدیل شده است و روند رو به رشدی را از حیث ابتلا در نقاط مختلف دنیا در پیش دارد.

براساس آمار، تا پایان سال ۲۰۲۴ بیش از ۵۸۸ میلیون نفر در جهان و بازه سنی ۲۰ تا ۷۹ سال به این بیماری مبتلا شدند که پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ از مرز ۸۵۲ میلیون نفر عبور کند.

دیابت چقدر خطرناک است؟

این بیماری بسیار جدی است طوری که سالانه بیش از ۹ درصد مرگ‌ومیرها در گروه سنی ۲۰ تا ۷۹ سال به علت دیابت رخ می‌دهد، از سوی دیگر بسیاری از افراد دچار این بیماری هستند اما از آن اطلاعی نداشته و اقدامی برای درمان و کنترل آن نمی کنند.

آمار تکان‌دهنده نشان می‌دهد که در هر ۱۰ ثانیه، یک نفر در جهان به دلیل دیابت یا عوارض ناشی از کنترل نکردن آن، جان خود را از دست می‌دهند.

وضعیت شیوع دیابت در ایران و استان همدان چگونه است؟

حداقل ۱۴ درصد از جمعیت بالای ۲۵ سال کشور به دیابت مبتلا هستند که نکته نگران‌کننده این است که ۲۵ درصد از این افراد حتی از بیماری خود آگاه نیستند.

در استان همدان، شیوع دیابت در جمعیت بالای ۲۵ سال حدود ۱۰ درصد برآورد شده و در حال حاضر حدود ۶۰ هزار بیمار دیابتی تحت پوشش مراکز جامع سلامت استان هستند که خدمات مراقبتی را به صورت ماهانه دریافت می‌کنند.

هفته ملی دیابت چه زمانی برگزار می‌شود؟

به مناسبت روز جهانی دیابت (۱۴ نوامبر)، در ایران از تاریخ ۱۷ تا ۲۳ آبان ماه به عنوان «هفته ملی دیابت» نام گذاری شده است تا آگاهی عمومی درباره این بیماری افزایش یابد.

شعار امسال سازمان جهانی بهداشت، «اقدام زودهنگام برای دیابت» است.

دیابت دقیقا چیست؟

دیابت یک بیماری متابولیک و اختلال چندعاملی است که با افزایش مزمن قند خون (هیپرگلیسمی) مشخص می‌شود.

این وضعیت ناشی از اختلال در ترشح انسولین، عمل کردن انسولین یا هر ۲ مورد است. کنترل نکردن دیابت می‌تواند منجر به تخریب و نارسایی اندام‌های حیاتی از جمله چشم‌ها، کلیه‌ها، اعصاب، قلب و عروق شود.

انواع دیابت کدامند؟

به طور کلی سه نوع اصلی دیابت داریم: دیابت نوع ۱ بیشتر در اثر تخریب سلول‌های پانکراس توسط سیستم ایمنی بدن (اتوایمیون) رخ می‌دهد، این افراد مستعد بروز «کتواسیدوز» هستند.

دیابت نوع ۲ شایع‌ترین نوع دیابت است که بیش از ۹۰ درصد مبتلایان جهان را شامل می‌شود، این نوع اغلب با چاقی یا تجمع چربی در ناحیه شکم همراه است و در این افراد، بدن در برابر انسولین مقاومت نشان می‌دهد.

دیابت حاملگی (GDM): هر نوع تحمل نکردن گلوکز که برای اولین بار در دوران بارداری تشخیص داده شود، دیابت حاملگی نامیده می‌شود.

چرا افراد به دیابت نوع ۲مبتلا می‌شوند؟

دیابت نوع ۲ یک بیماری چندعاملی است و دو عامل اصلی در بروز آن نقش دارند ابتدا عوامل ژنتیکی یعنی داشتن سابقه ابتلا در بستگان درجه یک شامل پدر، مادر، خواهر یا برادر و دوم عوامل محیطی و سبک زندگی از جمله نداشتن فعالیت بدنی، تغذیه نامناسب، چاقی و بالا بودن شاخص توده بدنی (BMI) یا تجمع چربی در ناحیه کمر و باسن است.

چه کسانی باید نگران ابتلا به دیابت باشند؟ آیا فقط افراد مسن در خطر هستند؟

همه افراد بالای ۴۵ سال در معرض خطرند، اما افراد زیر ۴۵ سال در صورت چاقی و داشتن سابقه خانوادگی دیابت یا حتی در دوران بارداری دچار دیابت شده باشد، باید خیلی مراقب باشند.

فشار خون بالا یا چربی خون غیرطبیعی از هشدارهایی است دکه بدن به افراد در این باره می دهد.

علائم این بیماری را چطور می‌توان تشخیص داد؟

ساعتچی: نشانه‌هایی مثل تشنگی زیاد، دفع ادرار زیاد، گرسنگی مکرر، کاهش وزن ناگهانی، تاری دید یا زخم‌هایی که دیر خوب می‌شوند، بسیار مهم هستند.

برای اینکه مطمئن شویم، باید آزمایش خون انجام شود، تشخیص قطعی فقط با اعداد و ارقام آزمایشگاه مشخص می‌شود؛ مثلاً اگر قند خون ناشتا بالای ۱۲۶ باشد، یعنی باید جدی‌تر اقدام کنیم و احتمال دچار شدن به دیابت وجود دارد.

اگر کسی بخواهد از همین امروز شروع کند تا دیابت سراغش نیاید، چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟

حرکت داشته باشید هفته‌ای پنج روز، روزی نیم ساعت پیاده‌روی با شدت متوسط معجزه می‌کند.

به جای مصرف گوشت‌های چرب و قرمز باید سراغ مرغ و ماهی بروید، سبزیجات و میوه‌های تازه را در وعده‌های روزانه‌تان بیشتر کنید، همچنین نان سبوس‌دار یا نان کامل و حبوبات دوست‌های خوب بدن انسان هستند.

باید از غذاهای کنسرو شده، نمک زیاد و روغن‌های جامد و فست فودها فاصله گرفت در عین حال شکر و نمک را کم کرد.

روغن را درست انتخاب کرده و به جای روغن‌های جامد، از روغن‌های مایع مخصوص پخت‌وپز استفاده شود.

و اما سخن آخر را بفرمایید؟

دیابت با تغییر سبک زندگی قابل کنترل و قابل پیشگیری است، فقط کافی است از همین امروز «اقدام زودهنگام» را شروع کنید./ ایرنا